Ανατολή των δοντιών και σύνδεση με τα ψυχοκοινωνικά στάδια εξέλιξης του ανθρώπου
Τα δόντια μας συγκροτούν ένα σύστημα πολύ εξελιγμένο. Καθώς είναι πλούσια σε νευρώνες που συνδέονται με τον εγκέφαλο, αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική πηγή πληροφοριών, όπως είναι για παράδειγμα και τα μάτια. Τα δόντια συνδέονται με τα στάδια της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του ανθρώπου, ανατέλλουν σε συγκεκριμένες περιόδους κατά τη διάρκεια της ζωής μας και οι παθολογίες και οι δυσαρμονικές τους καταστάσεις αντανακλούν τον χαρακτήρα μας, τις άμυνες και τις εσωτερικές μας συγκρούσεις.
Σύμφωνα με τον Έρικ Έρικσον, οι απόψεις του οποίου έχουν την αφετηρία τους στην ψυχαναλυτική παράδοση, η προσωπικότητα μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου.
Ο Έρικ Έρικσον (1902-1994) γεννήθηκε στη Γερμανία. Το 1927 γνωρίστηκε στη Βιέννη με την ομάδα του Φρόιντ και κυρίως με την κόρη του, Άννα Φρόιντ, και έγινε μέλος της ψυχαναλυτικής εταιρείας, με ειδίκευση στην παιδοψυχανάλυση. Ο Έρικσον διατυπώνει την άποψη ότι η προσωπικότητα του ατόμου περνά μέσα από ορισμένα ψυχοκοινωνικά στάδια εξέλιξης. Κάθε στάδιο χαρακτηρίζεται από μια κρίση ή σύγκρουση την οποία το άτομο πρέπει να ξεπεράσει επιτυχώς, προκειμένου να συνεχιστεί ομαλά η ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
Οι προγεννητικές εμπειρίες του εμβρύου κατέχουν σημαντική θέση στην ανάπτυξη του παιδιού, καθώς ευθύνονται τόσο για τη συναισθηματική όσο και για την κοινωνική και γνωστική του ανάπτυξη. Σημαντική για την ψυχολογία του μωρού είναι η ψυχοσωματική κατάσταση της μητέρας. Η προγεννητική ψυχολογία είναι μια πολυδιάστατη επιστήμη η οποία εξετάζει την ενδομήτρια εμπειρία του ατόμου και ερευνά τον αντίκτυπο που αυτή έχει στη ζωή του. Ακόμη, αποκαλύπτει όλα όσα έχουν καταγραφεί στη συνείδησή του από τη σύλληψη έως και το τέλος του θηλασμού (3 – 4 ετών περίπου), καθορίζοντας αποφασιστικά τη συμπεριφορά του ως ενήλικα, τη σωματική του υγεία, την ψυχική του ισορροπία, την ποιότητα των σχέσεων που συνάπτει και την πορεία της εξέλιξής του ως ανθρώπου.
Η υγεία του στόματος εν γένει είναι το αποτέλεσμα μιας λεπτής ισορροπίας πολύπλοκων μηχανισμών σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Εμβρυολογικά, ο στοματικός βλεννογόνος προέρχεται από το εξώδερμα και συμβάλλει τόσο στην πέψη, όσο και στη διατήρηση της ομοιόστασης στη στοματική κοιλότητα. Κατά την 8η εμβρυική εβδομάδα, από την άνω γναθιαία απόφυση θα διαπλαστεί το άνω όριο του στόματος, η άνω γνάθος, το ζυγωματικό οστό, το μεσογνάθιο οστό, μέρος του κροταφικού οστού, τα δόντια και οι γύρω μαλακοί ιστοί. Από την κάτω γναθιαία απόφυση, που ονομάζεται και χόνδρος του Meckel, διαπλάθεται η κάτω γνάθος, τα δόντια και τα γύρω μαλακά μόρια.
Όλες οι ανισορροπίες σε συναισθηματικό επίπεδο, κατά τη διάρκεια εξέλιξης του ανθρώπου, έχουν επίπτωση στη γενική αλλά και στη στοματική υγεία, καθώς και στην ανατολή και ανάπτυξη των δοντιών, και ευθύνονται για τις παθολογικές καταστάσεις που εμφανίζουν τα δόντια. Παρακάτω, ακολουθούν οι περίοδοι ψυχοκοινωνικής εξέλιξης του ανθρώπου και η αντιστοιχία τους με την περίοδο εμφάνισης των δοντιών στο στόμα.
