Απόσπασμα από το βιβλίο μου “Τί λένε τα δόντια για εμάς | Η ολιστική διάσταση της οδοντιατρικής”. Μπορείτε να το αποκτήσετε μέσα από εδώ. 

Γνωρίζετε ότι η βασική αρχιτεκτονική του προσώπου μας ακολουθεί ένα πολύ συγκεκριμένο και αυστηρό μοτίβο ανάπτυξης. Το κρανίο μας είναι σχεδιασμένο, έτσι ώστε να μας δίνει τη δυνατότητα να αναπνέουμε, να μασάμε, να καταπίνουμε, να μιλάμε και να χαμογελάμε. Το ανθρώπινο κρανίο συνίσταται από το περίβλημα του εγκεφάλου και τα οστά του προσώπου – 22 οστά συνολικά. Δύο από αυτά τα οστά είναι αναμφισβήτητα τα πιο σημαντικά, καθώς ευθύνονται για το σχήμα του προσώπου, την ικανότητα μάσησης και τη δομή των αεραγωγών. Αυτά τα οστά είναι η άνω και η κάτω γνάθος.  

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η γνάθος είναι απλώς μια μηχανική συσκευή που μας επιτρέπει να αλέθουμε και να μασάμε την τροφή, αλλά η αλήθεια είναι ότι κάνει πολύ περισσότερα και έχει σημαντική επίδραση σε κάθε άλλο όργανο του σώματος. 

Η άνω γνάθος: Αναπνοή, δόντια και φρονιμίτες  

Αν η άνω γνάθος δεν καταφέρει να αναπτυχθεί φυσιολογικά σε μία από τις τρεις διαστάσεις της ανάπτυξης (ύψος, πλάτος, βάθος), μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα, όπως απόφραξη των αεραγωγών, στραβά δόντια και έγκλειστους φρονιμίτες. Στην ηλικία των 12 περίπου ετών, αναπτύσσονται οι άνω φρονιμίτες στο οπίσθιο τμήμα της άνω γνάθου.  

Ως μέρος αυτής της διαδικασίας, το ιγμόρειο αναδιαμορφώνεται, με τη μετα- τροπή τμήματος του περιγράμματός του σε οστό, το οποίο θα φιλοξενήσει τους άνω φρονιμίτες. Όταν η αναδιαμόρφωση δεν γίνεται σωστά, δεν υπάρχει αρκετός χώρος για την έκφυση των φρονιμιτών, οι οποίοι παραμένουν έγκλειστοι. Γι’ αυτό και τόσο μεγάλος αριθμός ατόμων καταλήγει να χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για την εξαγωγή των έγκλειστων φρονιμιτών, ιδιαιτέρως, όταν αυτοί ασκούν μεγάλη πίεση στα δόντια που βρίσκονται μπροστά τους.  

Η μη φυσιολογική ανάπτυξη της άνω και της κάτω γνάθου οδηγεί επίσης σε στραβά δόντια. Με απλά λόγια, τα οστά των γνάθων είναι οι βάσεις όπου πρέπει να αναπτυχθούν τα δόντια. Όταν η βάση δεν έχει το σωστό μέγεθος ή έχει παραμορφωθεί με κάποιο τρόπο, τα δόντια δεν μπορούν να αναπτυχθούν ισορροπημένα.  

Η άνω και η κάτω γνάθος είναι σαν το τσιμεντένιο υπόβαθρο των καθισμάτων σε ένα στάδιο. Αν το τσιμέντο είναι  αλλοιωμένο ή η βάση είναι πολύ μικρή, τα καθίσματα δεν μπορούν να τοποθετηθούν σε ευθυγραμμισμένες σειρές. Καταλήγουν να συνωστίζονται ή να προεξέχουν. 

Καθώς τα οστά του κρανίου είναι τόσο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, μια παραμόρφωση στην άνω γνάθο μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε άλλες περιοχές του προ- σώπου και του κρανίου, όπως στις κόγχες των ματιών και στους ρινικούς κόλπους. Αν η άνω γνάθος δεν έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά, οι κόγχες των ματιών μπορεί να είναι υπανάπτυ- κτες, παραμορφώνοντας τον βολβό του ματιού και οδηγώντας σε προβλήματα όρασης, όπως ο αστιγματισμός ή η μυωπία.

Μια παραμόρφωση στην άνω γνάθο μπορεί να μειώσει την πρόσληψη οξυγόνου. Ο άνθρωπος συλλέγει οξυγόνο κυρίως μέσω της ρινικής αναπνοής. Για την εξασφάλιση της οξυγόνωσης και του αερισμού, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ελεύθερη δίοδος του αέρα από τις αεροφόρες κοιλότητες στις ρινικές θαλάμες και στους πνεύμονες, και το αντίστροφο. Μια φυσιολογική ρινική δίοδος είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να επι- βραδύνει τη ροή του αέρα στα ιγμόρεια, να ζεσταίνει και να υγραίνει τον αέρα και να του επιτρέπει να αναμειχθεί με μονο- ξείδιο του αζώτου (ΝΟ), κάτι που αυξάνει την πρόσληψη οξυ- γόνου στους πνεύμονες.  

Όταν ένα άτομο αναπνέει από το στόμα, οι πνεύμονές του στεγνώνουν, ο αέρας δεν φιλτράρεται και δεν υπάρχει μονοξείδιο του αζώτου. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα του στερείται συνεχώς οξυγόνου, η έλλειψη του οποίου μπορεί να βλάψει τους μυς της καρδιάς, τον ιστό του εγκεφάλου και, δυνητικά, κάθε κύτταρο στο σώμα του.  

Ο μη φυσιολογικός σχηματισμός της άνω γνάθου μπορεί επίσης να οδηγήσει σε στραβό ρινικό διάφραγμα και σε περιορισμό και απόφραξη των ρινικών διόδων. Όταν ένα άτομο έχει υψηλή υπερώα με στραβά άνω δόντια, η ικανότητά του να αναπνέει από τη μύτη μπορεί να μειωθεί. 

Ένας τρόπος για να ενισχύσουμε την πρόσληψη της κατάλληλης ποσότητας οξυγόνου είναι να πραγματοποιούμε τις κατάλληλες ασκήσεις μυολειτουργικής θεραπείας για το στόμα, τη γλώσσα και τη γνάθο. 

Η κάτω γνάθος: Κατάποση και αναπνοή 

Η κάτω γνάθος αποτελεί το μεγαλύτερο και ισχυρότερο οστό στο πρόσωπο. Φιλοξενεί τα κάτω δόντια και συνδέεται με τη βάση του κρανίου μέσω της κροταφογναθικής διάρθρωσης (ΚΓΔ). Η κάτω γνάθος παρέχει επίσης τα οστικά θεμέλια για τους μυς που στηρίζουν και ελέγχουν τη γλώσσα και τον λαιμό, και αντίστοιχα υποστηρίζουν τις ζωτικές λειτουργίες της κα- τάποσης και της αναπνοής. 

Αναπτύσσεται σε πλάτος, μήκος και ύψος κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Η κάτω γνάθος, όπως και στην περίπτωση της άνω γνάθου, δεν επηρεάζει μόνο τα δόντια, αλλά μπορεί να προκαλέσει υπνική άπνοια και άλλα αναπνευστικά προβλήματα. 

Ενώ το οστό της άνω γνάθου σχηματίζει τις ρινικές αεροφόρες οδούς, η κάτω γνάθος επηρεάζει τη διαμόρφωση των κατώτερων αεραγωγών (φάρυγγα, λάρυγγα, τραχεία και μαλακή υπερώα). 

Η γλώσσα αποτελείται από μια σύνθετη ομάδα μυών που συνδέονται με την κάτω γνάθο, τη μαλακή υπερώα και με το υοειδές οστό που έχει πεταλοειδές σχήμα και βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού. Oι μύες αυτοί της γλώσσας λειτουργούν ως υποστηρικτική δομή για τον αεραγωγό του στόματος. Σε κατάσταση ηρεμίας, η γλώσσα πρέπει να παραμένει στην υπερώα, διατηρώντας τον αεραγωγό του στόματος ανοιχτό. Ωστόσο, όταν η υπερώα είναι στενή, η γλώσσα παραμένει στο κάτω μέρος του στόματος και οι μύες δεν κρατούν ανοιχτό τον αεραγωγό για να επιτελεστεί η λειτουργία της αναπνοής. Υπάρχει επίσης λιγότερος χώρος για τη γλώσσα, όταν η κάτω γνάθος δεν μπορεί να φιλοξενήσει σωστά τους φρονιμίτες. 

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κακή στάση της γλώσσας, η οποία παραμένει πίσω στον λαιμό αντί για την κορυφή του στόματος, και να προκαλέσει μείωση του μυϊκού της τόνου. Μια γλώσσα με έλλειψη μυϊκού τόνου μπορεί να παρακωλύσει την αναπνοή, στερώντας το κρίσιμο οξυγόνο από τους πνεύμονες. Αυτή η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια του ύπνου, οδηγώντας σε κρίσιμα προβλήματα για την υγεία του ανθρώπου, όπως υπνική άπνοια (διακοπές στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου). 

Απόσπασμα από το βιβλίο μου “Τί λένε τα δόντια για εμάς | Η ολιστική διάσταση της οδοντιατρικής”. Μπορείτε να το αποκτήσετε μέσα από εδώ. 

Η επιστημονική κοινότητα έχει αποδείξει ότι οι πρώιμες εμπειρίες και η περιγεννητική ψυχολογία ενός εμβρύου μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και την ανάπτυξή του, συμπεριλαμβανομένης της μορφολογίας και της υγείας των δοντιών του. Τo έμβρυο αισθάνεται και ανταποκρίνεται στις ψυχικές καταστάσεις της μητέρας του, συμπεριλαμβανομένων των συναισθημάτων και της αγάπης που του εκδηλώνονται από τους γονείς του.

Όπως αναφέρω στο βιβλίο μου “Τί λένε τα δόντια για εμάς | Η ολιστική διάσταση της οδοντιατρικής”:

“Οι προγεννητικές εμπειρίες του εμβρύου κατέχουν σημαντική θέση στην ανάπτυξη του παιδιού, καθώς ευθύνονται τόσο για τη συναισθηματική όσο και για την κοινωνική και γνωστική του ανάπτυξη. Σημαντική για την ψυχολογία του μωρού είναι η ψυχοσωματική κατάσταση της μητέρας.

Η προγεννητική ψυχολογία είναι μια πολυδιάστατη επιστήμη, η οποία εξετάζει την ενδομήτρια εμπειρία του ατόμου κι ερευνά τον αντίκτυπο που αυτή έχει στη ζωή του. Ακόμη, αποκαλύπτει όλα όσα έχουν καταγραφεί στη συνείδησή του από τη σύλληψη έως και το τέλος του θηλασμού (3-4 ετών περίπου), καθορίζουν αποφασιστικά τη συμπεριφορά του ως ενήλικα, τη σωματική του υγεία, την ψυχική του ισορροπία, την ποιότητα των σχέσεων που συνάπτει και την πορεία της εξέλιξής του ως ανθρώπου.

Η υγεία του στόματος, εν γένει, είναι το αποτέλεσμα μιας λεπτής ισορροπίας πολύπλοκων μηχανισμών σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον.

Όλες οι ανισορροπίες κατά τη διάρκεια εξέλιξης του ανθρώπου, έχουν επίπτωση στη γενική αλλά και στη στοματική υγεία, καθώς και στην ανατολή και ανάπτυξη των δοντιών, και ευθύνονται για τις παθολογικές καταστάσεις που εμφανίζουν τα δόντια.

Όλα ξεκινούν από την εγκυμοσύνη

Όλες  οι έρευνες αποδεικνύουν την ορθότητα του πορίσματος του δόκτορος Michel Odent: “Η πρωταρχική υγεία, δηλαδή η φυσική και ψυχική υγεία του ανθρώπου, θεμελιώνεται κατά την εποχή της στενής σχέσης με την μητέρα, δηλαδή κατά τους εννέα μήνες της εγκυμοσύνης, τις κρίσιμες ώρες της γέννησης και την περίοδο του θηλασμού.”

Εχει αποδειχθεί πώς η ψυχολογία της εγκύου μετατρέπεται σε βιολογική κατάσταση στο έμβρυο που παρουσιαζει αργότερα  διαφορες  σωματικες δυσαρμονιες.

Σύμφωνα με τον δρα. Thomas Verny η ενδομήτρια ζωή καθορίζει την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του, τον συνάνθρωπο, τον πλανήτη γη. Δεν είναι δυνατή η ύπαρξη Οικολογίας, στον Κόσμο, χωρίς να έχει προϋπάρξει Οικολογία στη Μήτρα. Οι έρευνες και τα συμπεράσματά του, δίνουν έμφαση στο περιβάλλον του παιδιού-εμβρύου. Ο σεβασμός του περιβάλλοντος αρχίζει από την ενδομήτρια ζωή!

Το έμβρυο αισθάνεται τις σκέψεις της μητέρας

Οι εικόνες, οι σκέψεις, οι ιδέες που η μητέρα τρέφει μέσα της, εμποτισμένες από τη συγκίνησή της και μάλιστα σε σχέση με το παιδί της, το επηρεάζουν, το μορφοποιούν.

Η επίδραση των σκέψεων της μητέρας στο έμβρυο ερευνήθηκε και από την γαλλίδα πανεπιστημιακή ερευνήτρια Marie-Claire Busnel, η οποία είπε: «εξίσου το έμβρυο αντιδρά στον λόγο όπως και στη σκέψη της μητέρας, όταν αυτή η σκέψη έχει μια σαφήνεια και ένταση».

Η έγκυος γυναίκα είναι μορφοποιός! Οι εικόνες και οι σκέψεις για το παιδί εγγράφουν σε ’αυτό εντυπώματα, μορφοποιούν δηλαδή διαμορφώνουν την ύπαρξή του.

Η αδιαφορία, η έλλειψη επιθυμίας για τη γέννηση του ή ακόμη και η απόρριψη του φύλου του από τους γονείς μπορούν να είναι τραυματικές εμπειρίες για το έμβρυο. Σύμφωνα με έρευνες, αυτές οι αρνητικές επιδράσεις μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχολογια και στη γενικότερη υγεία του ατόμου, συμπεριλαμβανομένων των δοντιών του.

Όλα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι σκέψεις και τα συναισθήματα της εγκύου και του πατέρα που αποτελούν το πρώτο ενδομήτριο περιβάλλον, καθορίζουν ποιες ιδιότητες των γονιδίων θα εκφρασθούν και ποιες θα μείνουν σιωπηρές.

Η αισθητήρια ανάπτυξη του εμβρύου

Το μωρό, όταν γεννιέται, μεταφέρει μέσα του, μαζί με τον κληρονομικό του πλούτο, όλες τις εμπειρίες που έζησε μέσα στη μήτρα. Τα ενδομητρικά βιώματα θα επηρεάσουν τη σχέση με τη μητέρα, τις μελλοντικές του αντιλήψεις και προτιμήσεις, τον χαρακτήρα του, με δυο λέξεις, την υπόλοιπη ζωή του. Η επιστήμη επεκτείνεται όλο και πιο πίσω, ως τις ρίζες της ανθρώπινης ζωής,για να βρει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, να φωτίσει σημεία ακόμα σκοτεινά στη διαμόρφωση των ψυχικών δυσφοριών και διαταραχών και να αποκτήσει μια πληρέστερη εικόνα της εξελικτικής ιστορίας του ανθρώπου. 

Η εικόνα ότι το έμβρυο δεν είναι πια ένα παθητικό πλάσμα που μεγαλώνει σε ένα εντελώς προστατευτικό περιβάλλον, αναμένοντας την «αληθινή ζωή», αλλά ένα μικρό ον με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, δραστήριο, ευαίσθητο, συνέχεια επηρεασμένο από τη μητέρα παρακινεί τους γονείς να συσχετίζονται με το παιδί τους ήδη από την περίοδο της κύησης. Ο παιδαγωγικός τους ρόλος ξεκινάει από τότε και η θετική επαφή με το έμβρυο φαίνεται ιδιαίτερα χρήσιμη για τη μετέπειτα σχέση τους. Τους εννέα μήνες της κύησης, το έμβρυο όχι απλώς μεγαλώνει αλλά και ωριμάζει σε όλες τις λειτουργίες του. 

Ο ρόλος της προγεννητικής ψυχολογίας

Η προγεννητική ψυχολογία τονίζει τη σημασία της πρώιμης σχέσης μητέρας – παιδιού, ήδη από τη μήτρα, ως βάση για τη μετέπειτα κοινή τους πορεία και τον σχηματισμό ενός υγιούς χαρακτήρα. Η χαρά για την εγκυμοσύνη, η αποδοχή του μωρού, η αίσθηση ικανοποίησης μεταδίδονται στο έμβρυο και αποτελούν γι’ αυτό μια πολύτιμη ψυχική τροφή. Η μητέρα επικοινωνεί με το έμβρυο με πολλούς τρόπους. Η πρώτη οδός επικοινωνίας είναι η καθαρά σωματική. 

Από τη στιγμή της σύλληψης το μητρικό σώμα προσαρμόζεται στις καινούργιες ανάγκες και παρέχει στο έμβρυο ό,τι χρειάζεται για να αναπτυχθεί. Η διατροφή, η λήψη φαρμάκων, το κάπνισμα, η χρήση οινοπνευματωδών ή ναρκωτικών ουσιών είναι παράγοντες που παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην υγιή σωματική ωρίμανση του εμβρύου, με πιθανές συνέπειες και στην εξέλιξη της ζωής του.

Συνοψίζοντας, η υγιής ανάπτυξη των δοντιών του εμβρύου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η γενετική κληρονομικότητα, οι προγεννητικές ψυχολογικές καταστάσεις της μητέρας, η διατροφή της μητέρας οι συνήθειες της,και οι οικογενιακες της  σχεσεις

Το έμβρυο δε ζητάει πολλά: μόνο αγάπη και αποδοχή και με αυτό τον τρόπο  τα καθημερινά προβλήματα του αγχους και του φοβου, ξεπερνιουνται και μετασχηματίζονται σε ζωτική δύναμη.

Η ενίσχυση της ενημέρωσης και εκπαίδευσης των μητέρων σχετικά με τη σημασία τησ περιγεννητικης ψυχολογιας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη των προβλημάτων γενικης αλλα και  οδοντικής υγείας του παιδιού από την αρχή της ζωής του.

Μάθετε περισσότερα για το  βιβλίο μου “Τί λένε τα δόντια για εμάς | Η ολιστική διάσταση της οδοντιατρικής” και αποκτήστε το σήμερα μέσα από εδώ. 

Κάντε μία παύση και αναρωτηθείτε: 

Πως μιλάτε καθημερινά όταν οδηγείτε το αυτοκίνητό σας, στο γραφείο, όταν διασκεδάζετε με φίλους, ή στο σπίτι;  

Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά έχουν μεγάλη δύναμη, δημιουργούν την πραγματικότητα μας. 

Επηρεάζουν συναισθηματικά εμάς αλλά και τους γύρω μας. Έτσι, είναι καλό να εκφραζόμαστε συνειδητά και να επιλέγουμε τις λέξεις μας με προσοχή. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να ζήσουμε τη ζωή που επιθυμούμε. 

Οι λέξεις μπορούν να γίνουν ένα μεταμορφωτικό εργαλείο ή ένα καταστροφικό όπλο. Κάθε λέξη έχει τη δική της δύναμη και μπορεί να επηρεάσει θετικά ή αρνητικά τη ζωή μας. Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε δημιουργούν εικόνες στο μυαλό μας και στο μυαλό των άλλων. Οι εικόνες αυτές επηρεάζουν την συναισθηματική και υλική μας πραγματικότητα. 

Μέσα στον χώρο του στόματός μας

Τα δόντια μας είναι κρύσταλλοι που φέρουν πληροφορία, από το γενετικό μας υλικό, το DNA μας. Επιπρόσθετα, μπορούμε να εντοπίσουμε σε αυτά τα σημάδια της εξέλιξής μας. Τα δόντια μας δονούνται, απορροφούν αλλά και μεταδίδουν συνεχώς ενέργεια. 

Αυτό γίνεται με τη διαδικασία του λόγου και της επικοινωνίας ή από την ενέργεια που συσσωρεύεται κατά τη διάρκεια της μάσησης, της κατάποσης και της αναπνοής. Τα δόντια μας λειτουργούν σαν μικροσκοπικές αποθήκες και έχουν πολλές αποθηκευμένες πληροφορίες από τη ζωή και την εξέλιξή μας, τις σχέσεις μας, τις εμπειρίες, και την οικογενειακή μας κατάσταση. 

Πώς να καθαρίσετε το στόμα σας

Είναι απαραίτητο να καθαρίζουμε το στόμα μας από όλο αυτό το ενεργειακό φορτίο με διάφορες τεχνικές.  

Σε φυσικό επίπεδο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την τεχνική  με τις πλύσεις της στοματικής κοιλότητας με ζεστό αλατόνερο δυο φορές την ημέρα.  

Επίσης  αποτελεσματικός τρόπος για τον καθαρισμό ολόκληρου του γαστρεντερικού σωλήνα  είναι  η διατροφή για μερικές ημέρες  με  φυσικούς χυμούς φρούτων και λαχανικών.  

Στη συνέχεια, μπορούμε ενισχύσουμε τη διαδικασία του καθαρισμού, μένοντας στη σιωπή. Είναι μία κατάσταση που θα μας οδηγήσει σε ηρεμία και γαλήνη. Επίσης είναι σημαντικό να αποσυμφορήσουμε τη ροή  της ενέργειας στους μεσημβρινούς που περνάνε γύρω από το στόμα και γύρω από τα χείλη και στο πλάι στην άρθρωση των γνάθων με μικρά χτυπηματάκια (tapping) σε ολόκληρο το πρόσωπο 

Ολοκληρώνουμε  με διάφορες διαλογιστικές τεχνικές καθαρισμού όπως η παρακάτω 

Κλείστε τα μάτια και χαλαρώστε το σώμα, διατηρώντας τη σπονδυλική στήλη σε ευθεία στάση. 

Αναπνεύστε χαλαρά με εισπνοή από τη μύτη και εκπνοή από το στόμα. Συνδεθείτε με τον προσωπικό ιερό σας χώρο μπροστά από το κέντρο της καρδιάς σας και  φανταστείτε ένα χρυσό φως να έρχεται από τη κορυφή της κεφαλής και γεμίζει όλο σας το στόμα και το σώμα. Μείνετε σε αυτή τη κατάσταση γεμάτοι από το χρυσό φως για λίγα λεπτά.  Ζητήστε του να σας καθαρίσει από τις δονήσεις του λόγου και της θρέψης. 

Στη συνέχεια κάντε την τεχνική συγχώρεσης ho’oponopono λέγοντας:  

“Λυπάμαι, στόμα μου για ό,τι αρνητικό  έχω πει  για εμένα και τους άλλους και  ότι βλαβερό για εμένα έχω φάει.  

Σε παρακαλώ συγχώρεσέ με, σε αγαπώ, σε ευχαριστώ.” 

Επαναλάβετε τις παραπάνω προτάσεις όσες φορές χρειαστεί, έως ότου νιώσετε ανακούφιση. 

Ολοκληρώστε τη διαδικασία με θετικές προτάσεις όπως: 

“Αξίζω την αγάπη. 

Με δέχομαι όπως είμαι. 

Έχω υποστήριξη. 

Έχω αφθονία.” 

και ό,τι άλλο θέλετε. 

Οι προτάσεις χρειάζονται για ενίσχυση της στάσης της θετικότητας και την εδραίωση νέων πεποιθήσεων. 

Αν ο εαυτός σας ήταν ένας άλλος άνθρωπος, πώς θα ένιωθε με τον τρόπο που σας μιλάτε;

Κάτι που δε γίνεται συχνά αντιληπτό, είναι η επίδραση που έχει στην υγεία και τη ζωή μας ο εσωτερικός μας διάλογος. Αποτελείται από τις επαναλαμβανόμενες σκέψεις που κάνουμε κάθε στιγμή. Ο εσωτερικός διάλογος επηρεάζει την αυτοεκτίμηση και την αίσθηση που έχουμε για εμάς. Έτσι, χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί με τον τρόπο που μιλάμε σε εαυτούς μας, επιδεικνύοντας αυτοσεβασμό, αυτοσυγχώρεση και αναγνωρίζοντας τις ικανότητες και την αξία μας. 

Συνοψίζοντας, η ενδυναμωτική ενέργεια είναι μια προσπάθεια που απαιτεί προσοχή και αφοσίωση. Με μικρές καθημερινές πράξεις και αλλαγές στη νοοτροπία μας, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πιο υγιές περιβάλλον για το στόμα μας και το σώμα μας, προωθώντας την ευημερία και την επιτυχία σε όλους τους τομείς της ζωής μας. 

Θα θέλατε να σας καθοδηγήσω ώστε να ανακαλύψετε τα δικά σας επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να αποκαταστήσετε όλα τα συστήματα των σχέσεών σας μέσα από την αγάπη; Επικοινωνήστε μαζί μου για να δούμε πώς μπορώ να σας βοηθήσω. 

Γιατί επαναλαμβάνονται τα συμπτώματα; 

Έχετε παρατηρήσει κάποια προβλήματα στα δόντια σας που σας ακολουθούν για χρόνια; 

Κάτι ελπιδοφόρο σε αυτή την κατάσταση είναι πως, αν θυμηθούμε την ιστορία των δοντιών μας και της επανάληψης που εμφανίζουν σε διάφορες παθήσεις, θα μπορέσουμε να συνδεθούμε με την ιστορία της ζωής μας. 

Μία δική μου ιστορία 

Στην εφηβική ηλικία των 13 ετών έκανα το πρώτο μου σφράγισμα στο πρώτο γομφίο στο κάτω αριστερά δόντι. Το δόντι αυτό έχει τον αριθμό 36 στο στόμα και αντιπροσωπεύεται από το χρυσό χρώμα, που είναι το στοιχείο του μετάλλου. 

Δέκα χρόνια μετά, το δόντι τερηδονίστηκε και χρειάστηκε να επαναλάβω το σφράγισμα. 

Στη συνέχεια, έπειτα από δύο χρόνια και καθώς βίωνα έντονο πονόδοντο, έκανα απονεύρωση, εκ νέου σφράγισμα και στεφάνη (θήκη).  

Στα επόμενα τρία χρόνια το δόντι έπαθε κάταγμα, έσπασε και αναγκάστηκα να κάνω εξαγωγή. Στη συνέχεια έβαλα εμφύτευμα, το οποίο μου προκάλεσε πολλά προβλήματα κατά την ενσωμάτωσή του με το οστούν της γνάθου και χωρίς να ξέρω τι μπορεί προκύψει στη συνέχεια κ.ο.κ. 

Σας θυμίζει κάτι αυτή η επανάληψη στην ιστορία του δοντιού μου; 

Τι μας συμβαίνει όταν έχουμε τέτοια επαναλαμβανόμενα περιστατικά;

Μήπως χρειάζεται να σκάψουμε λίγο βαθύτερα για να βρούμε τη πραγματική αίτια αυτού του καταστροφικού μοτίβου; 

Ας δούμε λοιπόν την ιστορία από την αρχή: 

Το πρώτο μήνυμα για αποκωδικοποίηση έρχεται μέσα από την τερηδόνα και το σφράγισμα στο δόντι 36. Το δόντι αυτό αντιπροσωπεύει τη συναισθηματική σχέση με τη μητέρα, τη σχέση με  τον μεσημβρινό του πνεύμονα και παχέος εντέρου και με το συναίσθημα της θλίψης και του αποχωρισμού του πένθους. 

Ορισμένες πολύ καλές ερωτήσεις για να με βοηθήσουν στην αποκωδικοποίηση του μηνύματος είναι οι ακόλουθες: 

• Τι είχε συμβεί σε εκείνη την περίοδο της ζωής μου, δηλαδή στην αρχή της εφηβείας; 
• Με ποια τραυματική μου εμπειρία συνδέεται αυτή η τερηδόνα;  

Στη δική μου περίπτωση, θυμάμαι να βρίσκομαι σε περίοδο θλίψης, λόγω μίας απώλειας που βίωνε όλη μου η οικογένεια εκείνο το χρονικό διάστημα. Το πατρικό μου σπίτι είχε πάθει σοβαρές ζημιές έπειτα από έντονη σεισμική δραστηριότητα. Έτσι, αναγκαστήκαμε να μετακομίσουμε και να το κατεδαφίσουμε.  

Καταφέραμε να το ξαναχτίσουμε έπειτα από πολλές προσπάθειες, που έγιναν από τη μητέρα μου. Όλη αυτή η εμπειρία συνοδευόταν από έντονα συναισθήματα θλίψης απόγνωσης, ανασφάλειας και αποχωρισμού για όλους.  

Συμβολικά, για να κάνουμε αναγωγή στο οδοντικό σύμπτωμα, όλο αυτό υποδηλώνει το εξής μήνυμα: 

“Ο χώρος της εστίας μου αλλάζει δραματικά.” 

Αυτό έχει επίπτωση, αντίστοιχα, στον χώρο του στόματος και του δοντιού μου. 

Σε συνέχεια μίας διετίας γεμάτης φοβερών εντάσεων στο σπίτι, με οικονομικά προβλήματα, μεγάλη θλίψη και θυμό από μέρους της μητέρας μου, αλλά και πολλές συγκρούσεις στη διάρκεια της εφηβικής μου ζωής, το δόντι μου εμφανίζει πονόδοντο. Έτσι, γίνεται απονεύρωση, νέο σφράγισμα και τοποθετείται θήκη.  

Όταν το κτίσιμο του σπιτιού έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, μετακομίζω σε άλλη πόλη λόγω σπουδών. Εκεί, καθώς βιώνω και πάλι θλίψη και αποχωρισμό, προκύπτουν νέα συμπτώματα στο δόντι, το οποίο σπάει και χρειάζεται να γίνει εξαγωγή. Η ιστορία συνεχίζεται.  

Που μας οδηγούν όλα αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς;

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι πολύ πρώιμες  και ανώριμες μορφές επικοινωνίας που εκφράζονται μέσω του σώματος αγνοώντας τη δυνατότητα έκφρασης μέσω του λόγου.  

Συνήθως, αυτό που «δε λέγεται» είναι βαθιά ριζωμένο στο ασυνείδητο. Σκέψεις, συναισθήματα και ορμές επιθετικής φύσεως, είναι αυτά που σπρώχνουν για εκτόνωση. Έτσι, το άτομο, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να προστατέψει τους άλλους γύρω του, επαναφέρει βρεφικές άμυνες και επιτίθεται με αυτό τον τρόπο στο σώμα του.  

Σε περιόδους αυξημένου και παρατεταμένου στρες, εκδηλώνονται συχνότερα πόνοι στο στόμα, στις σιαγόνες, στην κροταφογναθική άρθρωση όπως επίσης και εξάρσεις έρπητα τύπου 1 που προκαλεί έλκη στη στοματική κοιλότητα και στα χείλη. 

Το στόμα αποτελεί τον καθρέφτη της σωματικής αλλά και της ψυχικής μας υγείας.

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν στην περίοδο της  ενηλικίωσης έχουν τις ρίζες τους πολύ πιο πριν, στα πρώτα στάδια της ζωής του ατόμου. Σε αυτά τα στάδια, εσωτερικές συναισθηματικές συγκρούσεις που δεν ξεδιαλύνονται  και δεν μπορεί ο άνθρωπος να διαχειριστεί ,βάζουν τα θεμέλια για μελλοντικά προβλήματα. Ο δρόμος που θα διαλέξει ο καθένας σε αυτό το στάδιο εξαρτάται από τη δική του ατομική ιστορία. 

Όταν το στόμα σωπαίνει, το σώμα φωνάζει, πονά, και έτσι αντιδρά στη μάχη που γίνεται μέσα του. Οι πόνοι (οι πληγές) ξεκινούν όταν η έκφραση του λόγου έχει μπλοκαριστεί. Κάθε παθολογία των δοντιών συνιστά παραβίαση του ιερού χώρου και  των ζωτικών λειτουργιών του όπως επίσης  και ακύρωση μιας ανθρώπινης ικανότητας ή ποιότητας. 

Πως μπορώ να αντιμετωπίσω τα επαναλαμβανόμενα συμπτώματα που προκύπτουν στο στόμα μου;

Η διερεύνηση και η αναδρομή στη χρονογραμμή της ζωής μου με βοηθάει στη επίγνωση και στη διαχείριση του τραύματος  που αποτυπώθηκε στο σώμα μου. Έτσι, είμαι σε θέση να γνωρίζω πώς εμφανίζεται ως σωματικό μοτίβο συμπεριφοράς σε κάθε απώλεια, θλίψη και αποχωρισμό  που βιώνω στη ζωή μου. 

Πιο συγκεκριμένα, ο πόνος και η  καταστροφή στην περιοχή του δοντιού 36  θα με βοηθήσει να συνδεθώ με την τραυματική μου ιστορία, να την αποδεχθώ και να αποκωδικοποιήσω τη γλώσσα της επικοινωνίας με το σώμα και το στόμα μου. Έτσι, θα μπορέσω να προχωρήσω σε λύση και θεραπεία με ασφάλειά, χωρίς παρενέργειες  να μου θυμίζουν το μήνυμα που μου στέλνει το δόντι και χωρίς τον κίνδυνο επανάληψης του συμπτώματος. 

Στη συνέχεια, με  τη βοήθεια της συστημικής αναπαράστασης,  φωτίζονται και ανακαλύπτονται όλες τις εμπλοκές στις σχέσεις μου μέσα  στην οικογένεια. Έτσι, αποκαθίστανται οι τάξεις της αγάπης σε όλα τα συστήματα: Στο στόμα, στο σώμα και στην οικογένειά μου. 

Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να διευρύνουμε την οπτική μας για το σώμα μας και τις σχέσεις μας σε όλα τα επίπεδα. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να κατανοήσουμε και να αγκαλιάσουμε την πολυπλοκότητα της ύπαρξης μας. 

Θα θέλατε να σας καθοδηγήσω ώστε να ανακαλύψετε τα δικά σας επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να αποκαταστήσετε όλα τα συστήματα των σχέσεών σας μέσα από την αγάπη; Επικοινωνήστε μαζί μου για να δούμε πώς μπορώ να σας βοηθήσω. 

Έχετε αναρωτηθεί γιατί τα συμπτώματα στα δόντια και τα ούλα μας επαναλαμβάνονται; Για παράδειγμα, έχετε ένα δόντι που εμφανίζει τερηδόνα. Πάτε στον οδοντίατρο, κάνετε σφράγισμα και πιστεύετε ότι το πρόβλημα διορθώθηκε.  

Μέσα σε 3 μήνες το δόντι παθαίνει πονόδοντο, πάτε στον οδοντίατρό σας προτείνει απονεύρωση. Σε μερικούς μήνες κάτι συμβαίνει κατά τη μάσηση, σπάει το μισό δόντι, επισκέπτεστε ξανά τον οδοντίατρο για το συγκεκριμένο δόντι. Αυτή τη φορά, σας προτείνει να βάλετε στεφάνη ή γέφυρα , και πάει λέγοντας. 

Έτσι, φτάνετε στο σημείο όπου η μία θεραπεία επαναλαμβάνεται μετά την άλλη. Πώς όμως αυτό συνδέεται με την ψυχοσυναισθηματική σας κατάσταση; Μήπως το δόντι θέλει να μας πει κάτι; Μήπως έχει να μας μεταφέρει ένα μήνυμα από τα άδυτα της ψυχής μας;  

Έχετε σκεφτεί ποτέ ότι το μήνυμα που μας στέλνει το δόντι, μέσα από όλες τις δυσαρμονίες που εμφανίζει επαναλαμβανόμενα, θέλει να μας βοηθήσει ώστε να κατανοήσουμε και να διορθώσουμε μία κατάσταση στη ζωή μας;  

Είναι πολύ σημαντικό να εκπαιδευτούμε και να μάθουμε να αποκωδικοποιούμε τα μηνύματα των δοντιών μας. Με αυτόν τον τρόπο φτάνουμε σε βαθύτερα επίπεδα διάγνωσης και επιταχύνουμε τη θεραπεία των δοντιών, καθώς και ολόκληρου του σώματός μας.  

Η προσέγγιση The Crystal Tooth

Η Ψυχοδυναμική Προσέγγιση των δοντιών είναι μία μεθοδολογία που έχω επινοήσει με σκοπό να βοηθήσω τον άνθρωπο κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής θεραπείας με τον οδοντίατρο της επιλογής του. 

Αυτή η μέθοδος είναι μια  ολιστική προσέγγιση που προσπαθεί να βρει τη ρίζα του προβλήματος. Για αυτό τον λόγο συλλέγει πληροφορίες από όλα τα επίπεδα της ύπαρξής μας, συναισθηματικό, νοητικό και σωματικό επίπεδο. 

Ένα παράδειγμα δυσαρμονίας στα δόντια

Έστω ένας άνθρωπος που έχει πολύ έντονο πονόδοντο σε ένα δόντι, επισκέπτεται τον οδοντίατρό του, ο οποίος του κάνει διάγνωση ότι  η αλλοίωση του νεύρου έχει προχωρήσει πάρα πολύ λόγω της φλεγμονής . Έτσι, χρειάζεται να κάνει απονεύρωση.  

Η παραδοχή και μόνο ότι υπάρχει μια φλεγμονή στο στόμα και στα δόντια μαρτυρά ότι υπάρχει ένας εσωτερικός πόλεμος σε αυτό τον άνθρωπο. Η σύγκρουση αυτή μέσα του μπορεί να αφορά θέματα επαγγελματικά, προσωπικά, οικογενειακά ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση στη ζωή του, αλλά συνδέεται πάντα με βαθιές τραυματικές εμπειρίες. 

Αυτό οδηγεί το σώμα στην πάλη για επιβίωση από το τραύμα και τελικά, προκαλεί φλεγμονή.  

Αν, λοιπόν, ο άνθρωπος αυτός καταλάβει τι του συμβαίνει , μπορεί να βελτιώσει τη βιοχημεία του σώματός του και να μειώσει  τη φλεγμονή. Με αυτόν τον τρόπο, η θεραπεία που θα ακολουθήσει θα έχει λογιότερες επιπλοκές, πόνο  και πρήξιμο και θα φτάσει με ασφάλεια στο θεραπευτικό    αποτέλεσμα. 

Αντιμετωπίστε τα προβλήματα των δοντιών και των ούλων ως μηνύματα από το σώμα και τη ψυχή σας. Με αυτόν τον τρόπο θα απαλλαγείτε από καταστάσεις που σας ταλαιπωρούν για χρόνια. 

Σε περίπτωση που θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πώς μπορώ να σας βοηθήσω στη συνεργασία με τον οδοντίατρό σας, επικοινωνήστε μαζί μου. 

Έως την επόμενη φορά, αφιερώστε λίγο χρόνο να αφουγκραστείτε το στόμα σας. Αν μιλούσατε την ίδια γλώσσα, τι θα σας έλεγε;  

Σας έχει τύχει ποτέ να επισκέπτεστε τον οδοντίατρο για να θεραπεύσετε ένα σύμπτωμα  στα δόντια και τα ούλα και να εμφανίζεται πάλι, πολλές φορές;  

Είναι μια συνηθισμένη κατάσταση που όλοι μπορεί να αντιμετωπίσουμε. 

Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που μπορεί να επισκέπτονται για χρόνια τον οδοντίατρο, για να θεραπεύσουν ένα συγκεκριμένο σύμπτωμα. Μετά από μία θεραπεία, το σύμπτωμα φαίνεται να έχει εξαφανιστεί. Κι όμως, λίγο καιρό μετά, εμφανίζεται και πάλι.  

Σε τέτοιου είδους καταστάσεις, ίσως να καταλήξουμε σε βιαστικά συμπεράσματα όπως:

“Έχω ευαίσθητα δόντια / ούλα.”  

Άλλες φορές, μπορεί να το συνδέουμε με το γεγονός ότι είναι κληρονομικό ,ότι έτσι είναι και κάποιος από τους γονείς μας, όπως: 

“Έχω τάση για ουλίτιδα, όπως ο πατέρας μου.” 

Η αλήθεια, τις περισσότερες φορές είναι πολύ πιο βαθιά από αυτό.  

Γιατί τα δόντια εξακολουθούν να έχουν τερηδόνα, φλεγμονές, ουλίτιδα ή αποστήματα και δεν βελτιώνονται παρ’ όλες τις επαναλαμβανόμενες προσπάθειες του θεραπευτή; Τι μπορεί να μας εμποδίζει ώστε να κάνουμε βήματα προς τη βελτίωσή μας;

Τι είναι η αντίσταση;

Ο όρος αντίσταση περιγράφει τη διατήρηση του συμπτώματος από́ την πλευρά́ του ασθενή́ ως άμυνα απέναντι στην ανάδυση της εσωτερικής του σύγκρουσης, Όσο υπάρχει αυτή η εσωτερική διαμάχη, που σχετίζεται με τραυματικές εμπειρίες της ζωής μας το υποσυνείδητο του ανθρώπου, δε θα επιτρέψει κανενός είδους θεραπεία, όσες επισκέψεις κι αν γίνουν στον θεραπευτή. Τα δόντια συνδέονται με τα στάδια της ψυχοσυναισθηματικής μας εξέλιξης και αντανακλούν όλα τα θέματα της ζωής και των σχέσεών μας.

Γιατί αντιστεκόμαστε στη θεραπεία;

Έχουμε μάθει να βλέπουμε και να αποδεχόμαστε ευκολότερα τα ελκυστικά μέρη του εαυτού μας. Για να προχωρήσουμε στην επανόρθωση και θεραπεία όμως χρειάζεται να έρθουμε αντιμέτωποι με εκείνη την πλευρά της προσωπικότητάς μας που περιέχει τα πιο σκοτεινά μας σημεία, εκείνα που δεν είναι και τόσο αποδεκτά ή εκείνα που δεν ξέρουμε πώς να τα αντιμετωπίσουμε.

Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι δυσκολεύονται να συνδέσουν το σύμπτωμα με τα ψυχοσυναισθηματικά αίτια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αναζητούν μόνο ιατρική βοήθεια, εστιάζοντας αποκλειστικά στην αναζήτηση των οργανικών αιτιών της εμφανιζόμενης πάθησης.

Συνήθως το σύμπτωμα δημιουργείται αρχικά σε ασυνείδητο επίπεδο, για παράδειγμα ως αντίδραση του οργανισμού σε ένα στρεσογόνο συμβάν. Στη συνέχεια, σταδιακά αποκτώντας βαρύτητα λόγω της σύνδεσής του με τα τραύματα και τα πιστεύω μας, αποτελεί έναν νέο τρόπο επικοινωνίας και έκφρασης του ατόμου με τον εαυτό του και το περιβάλλον του.

Αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς που υιοθετεί ο άνθρωπος αν δεν το αναγνωρίσει κατανοήσει και αποδεχθεί, το αναπαράγει στη ζωή και στην καθημερινότητά του.

Η Οικογενειακή Θεραπεία προσφέρει μια ολιστική οπτική στην κατανόηση των ψυχοσωματικών συμπτωμάτων μετατοπίζοντας την εστίαση της προσοχής από το σύμπτωμα, στο ευρύτερο οικογενειακό σύστημα, στο οποίο ανήκει το άτομο.

Το σύμπτωμα που φέρει το άτομο μοιάζει, με άλλα λόγια, να λειτουργεί ως ένα σήμα κινδύνου που δηλώνει ότι ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση που απειλείται η ασφάλεια και η ισορροπία του. Με τις κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις, όμως, μπορούν να προσδιοριστούν τα επαναλαμβανόμενα και δυσλειτουργικά μοντέλα επικοινωνίας μεταξύ των μελών της οικογένειας ενώ επιδιώκεται η εσωτερική συγκρότησή τους, η ευελιξία τους και η ομαλή προσαρμοστικότητά τους στο περιβάλλον που ανήκουν και με το οποίο αλληλοεπιδρούν.

Η σκέψη του κάθε ασθενούς που πονάει συνήθως είναι να ανακουφίσει τον πόνο του .Είναι όμως εξίσου σημαντικό να μάθει και τι προκαλεί τον πόνο του και να γνωρίσει την αιτία.

Η θεραπευτική σχέση γιατρού και ασθενούς 

Πολλές φορές όταν δεν έχει χτιστεί μία ισχυρή θεραπευτική σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ γιατρού  και θεραπευόμενου, επηρεάζεται η πρόοδος της θεραπείας. Υπάρχουν κάποιες συμπεριφορές του πελάτη που ερμηνεύονται ως αντίσταση σε κάθε θεραπευτικό ταξίδι. Για παράδειγμα: 

• Να μην έρχεται στη συνεδρία 
• Να αργοπορεί́ 
• Να μην πληρώνει κανονικά
• Να απαξιώνει τον θεραπευτή́ ή την θεραπεία γενικότερα 

Η αντίσταση είναι ο τρόπος που έχει ο πελάτης να μας δείξει πού «πονάει» βαθιά, και οι αναφορές στο πόνο του τον οδηγούν να βρει τη βαθιά αιτία της πάθησής του. Αυτή η νοηματοδότηση της αντίστασης μας επιτρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε ως “όχημα αλλαγής

Ο θεραπευτής είναι καλό να αναγνωρίσει σε πρώτη φάση τι είναι εκείνο που δυσκολεύει τον θεραπευόμενο , να δει τα εμπόδια που παρουσιάζονται, και να προτείνει νέες μεθόδους αντιμετώπισης.

Με τον τρόπο αυτόν και με σεβασμό στον άνθρωπο δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για την καλύτερη αυτογνωσία του θεραπευόμενου και την ενεργητικότερη συμμετοχή του στη θεραπεία.

Ας μην ξεχνάμε ότι ο θεραπευόμενος είναι εκείνος που είναι υπεύθυνος για τη θεραπεία του. , Αναλαμβάνοντας την ευθύνη του συμπτώματός του θα μπορέσει να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματα επικοινωνίας με το σώμα του και να οδηγηθεί με ασφάλεια στη θεραπεία

Σε περίπτωση που θέλετε να μάθετε περισσότερα για τη μυστική γλώσσα των δοντιών, μπορείτε να βρείτε όλα όσα χρειάζεστε στο τελευταίο μου βιβλίο. Θα το βρείτε εδώ.

Είναι γεγονός ότι η επίσκεψή μας στον οδοντίατρο δεν είναι πάντα ευχάριστη.

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό και πως μπορεί να αλλάξει;

Εσείς το γνωρίζατε;

Γνωρίζετε ότι η εμπειρία του φόβου είναι αποτυπωμένη στο DNA μας από τη πρωτόγονη περίοδο της εξέλιξης του ανθρώπου; Μάλιστα, έχει αποδειχθεί σωτήρια για την αντιμετώπιση των καταστάσεων επιβίωσης που αφορούσαν τη συλλογή τροφής, τους φυσικούς κινδύνους, τις  καταστροφές και τους  πολέμους, τις επιδρομές άλλων φυλών και την αναπαραγωγή.

Σε αυτές τις καταστάσεις απειλής κινητοποιούνται τα ένστικτα επιβίωσης. Είναι γενετικά προγραμματισμένες τάσεις που έχουν σχέση με το ασυνείδητο μέρος του εγκεφάλου και όταν κινητοποιηθούν έχουν σαν αποτέλεσμα συγκεκριμένες συμπεριφορές όπως:

• • Μάχη: Ανάγκη να επιτεθούμε.
  • Φυγή: Θέλουμε να φύγουμε από το μέρος / την κατάσταση που βρισκόμαστε.
  • Μούδιασμα: Φυσικό, στο σώμα, ή νοητικό. Ξαφνικά, δεν μπορούμε να αντιδράσουμε.
  • Αποκοπή συναισθήματος.
  • Τάση για εμετό.
  • Λιποθυμία.
  • Παράδοση: Παραδίδουμε τα όπλα.

Όταν λοιπόν ο άνθρωπος βιώνει μια απειλή  ,αυτές οι αυτόματες τάσεις δραστηριοποιούνται. Στη συνέχεια, δημιουργούν το έδαφος για να εκφραστούν έντονα συναισθήματα, μπλοκαρίσματα και συμπτώματα στο φυσικό σώμα.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν νιώθουμε φόβο κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής επίσκεψης.

Τι σχέση έχει ο οδοντίατρος με αυτό;

Ο οδοντίατρος είναι η αντανάκλαση της φροντίδας και κηδεμονίας των γονιών μας. Φροντίζει τα δόντια μας, όπως μας φρόντιζαν οι γονείς μας στην παιδική μας ηλικία με το να εκπληρώνουν όλες τις ανάγκες μας για ασφάλεια, θρέψη, ζεστασιά, αγάπη και υποστήριξη.

Ο οδοντίατρος εισχωρεί στο στόμα που αντιπροσωπεύει ένα έντονα φορτισμένο ιδιωτικό χώρο που συνδέεται με την εξέλιξή μας και με όλες τις ζωτικές μας λειτουργίες. 

Έντονα συναισθήματα που σχετίζονται με την πρώιμη παιδική ηλικία, όπως:

• Καταπίεσης
• Βίας
• Απόρριψης
• Σωματικής ή λεκτικής κακοποίησης

μπορεί να επανεμφανιστούν κατά τη διάρκεια μιας θεραπείας και να κινητοποιήσουν τα ένστικτα επιβίωσης που με τη σειρά τους μπλοκρουν τη θεραπευτική διαδικασία.  

Ένα άτομο που αισθάνεται προδομένο ή νιώθει ότι δεν έλαβε επαρκή φροντίδα από τους γονείς του, τείνει να αναπαράγει μια παρόμοια εμπειρία στη σχέση του με τον οδοντίατρό του. 

Πόσοι άνθρωποι δεν ψάχνουν  απεγνωσμένα τον ιδανικό οδοντίατρο, ο οποίος θα αναλάβει να αποκαταστήσει τα δόντια και το χαμόγελό τους; Η επιμονή ή ο θυμός που συνοδεύει ορισμένες απαιτήσεις τους από τον θεράποντα οδοντίατρο υποδεικνύει ότι οι ασθενείς περιμένουν πάρα πολλά από αυτόν.

Είναι πολύ φυσικό και ανακουφιστικό να ελπίζουμε ότι ανοίγοντας το στόμα μας ο οδοντίατρος θα μας θεραπεύσει και θα μας απαλλάξει από τον πόνο. Είναι δικαιολογημένο να αποζητούμε τη φροντίδα ενός ικανού και επιδέξιου οδοντιάτρου.

Μήπως όμως δεν έχουμε την επίγνωση ότι ο οδοντίατρος που μας αναλαμβάνει αντανακλά την σχέση μας με τους γονείς μας και τα ψυχικά τραύματα της παιδικής μας ηλικίας αλλά και τις επιλογές και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας; 

Το άτομο που ταλαιπωρείται με προβλήματα στα δόντια του θα αναζητήσει έναν οδοντίατρο που θα προσπαθήσει να σώσει τα δόντια του.

Θα υπάρχει όμως οδοντίατρος – σωτήρας;

Μήπως η θεραπεία ξεκινά πρώτα από τον ίδιο τον ασθενή; 

Ο τρόπος με τον οποίο κάθε άτομο προσεγγίζει τη θεραπεία του είναι καθοριστικής σημασίας. Η εύρεση ενός «καλού» οδοντιάτρου προϋποθέτει να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας και να δεχτούμε να κοιτάξουμε τον πόνο κατάματα, χωρίς να το βάζουμε στα πόδια. 

Συχνά, η αλλαγή της συμπεριφοράς μας και μόνο, καθώς και οι συνειδητοποιήσεις που κάνουμε, φέρνουν στον δρόμο μας ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης που θα μας βοηθήσει με κατανόηση και σεβασμό. Άραγε, είναι τύχη ή σύμπτωση;  

Είμαστε έτοιμοι να φροντίσουμε τις πληγές μας και  να έλξουμε τον ανάλογο θεραπευτή οδοντίατρο;

Αν παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε αυτοκαταστροφικά μοτίβα, προσελκύουμε οδοντιάτρους που μας αντιμετωπίζουν με άσχημο τρόπο ή μας αφήνουν δυσαρεστημένους. Κατά συνέπεια, ο οδοντίατρος από σωτήρας μετατρέπεται σε βασανιστή και εμείς βιώνουμε μια σχέση θύτη – θύματος.

Ακόμα και αν είναι αποτέλεσμα αδεξιότητας ή αμέλειας του οδοντιάτρου, το ιατρικό λάθος δεν συμβαίνει τυχαία. Πραγματώνει μια ένταση που σχετίζεται με τα βιώματα και τις πεποιθήσεις μας. 

Το ιατρικό λάθος μοιάζει κατά κάποιον τρόπο με το ψυχικό τραύμα που έρχεται στη επιφάνεια για να μας υπενθυμίσει την εμπειρία που βιώσαμε σαν παιδιά με την απόρριψη, την παραβίαση των ορίων μας, την κακοποίηση αλλά και την  απεγνωσμένη ανάγκη μας για αγάπη, υποστήριξη, σεβασμό.

Μέσα από τη σχέση του με τον οδοντίατρο, ο ασθενής προσπαθεί να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με τους ίδιους του τους γονείς, τον πατέρα ή τη μητέρα του.

Μήπως αυτά τα συναισθήματα που νιώθουμε στη επίσκεψη στον οδοντίατρο και οι προσδοκίες που έχουμε για αποκατάσταση μας βοηθούν να συνδεθούμε με τον εσωτερικό μας εαυτό;

Αναρωτηθήκατε ποτέ ότι μπορεί να μας βοηθούν να αποκτήσουμε επίγνωση του τι σημαίνει αποδοχή και θεραπεία σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξής μας;

Μπορούμε να επιλέξουμε τον ανάλογο θεραπευτή οδοντίατρο και να χτίσουμε σχέση εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού;

Αυτή είναι η προϋπόθεση που θα μας οδηγήσει μέσω της αποδοχής και αγάπης του εαυτού μας στην θεραπεία και στην αποκατάσταση παθολογικών καταστάσεων στο στόμα μας.

Σε αυτό το άρθρο θέλω να αναφερθώ στις σκέψεις και στο γιατί αποφάσισα να γράψω το δεύτερό μου βιβλίο με τίτλο “Η μυστική γλώσσα των δοντιών. Πώς τα δόντια χαρτογραφούν τη σωματική και την ψυχική μας υγεία.”

Το δεύτερο βιβλίο μου προέκυψε μέσα από την θεραπευτική εμπειρία μου με όλους τους ασθενείς – πελάτες μου.

Άρχισα να εμβαθύνω στη θεραπεία μέσα από την εκπαίδευσή μου στη διαχείριση του ψυχικού τραύματος, αλλά και μέσα από το δικό μου θεραπευτικό ταξίδι. Άρχισα να νιώθω έντονα την ανάγκη να μιλήσω για τα στάδια της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του ανθρώπου, καθώς και τα τραύματα που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας.

Αυτός είναι ο λόγος που εξετάζω και συνδέω τις εμπειρίες και τα βιώματά μας, κατά την ανατολή των δοντιών σε συγκεκριμένες ηλικίες. Κάτι που θέλω να γίνει ξεκάθαρο μέσα από το βιβλίο μου για τη μυστική γλώσσα των δοντιών, είναι κάτι που γράφω και στην περιγραφή του:

“Κάθε δόντι έχει τη δική του συμβολική σημασία. Εξετάζοντας τα δόντια μέσα από τα στάδια της ψυχοσυναισθηματικής εξέλιξης του ατόμου κατά τη διάρκεια της εμβρυακής ζωής της παιδικής και εφηβικής ηλικίας αλλά και της ενηλικίωσης παίρνουμε πολλές πληροφορίες για τη μυστική τους γλώσσα και για τον τρόπο που εκφράζονται σαν δυναμικό μικροσύστημα του σώματος.” 

Τα δόντια μας λειτουργούν ως μικροσκοπικές αποθήκες και έχουν πολλές αποθηκευμένες πληροφορίες από τη ζωή και την εξέλιξή μας, τις σχέσεις, τις εμπειρίες και την οικογενειακή μας κατάσταση. 

Έτσι, όταν μελετάμε τα μοτίβα συμπεριφοράς τους, και τις παθολογίες τους στην ουσία διερευνούμε  τη θέση μας μέσα στα συστήματα των σχέσεων μας ,και τις ερμηνείες που δίνουμε  στα γεγονότα της ζωής μας από αυτή τη θέση. 

Μπορεί μέσα στο μυαλό μας να μην υπάρχει κάποια σύνδεση, στην πράξη όμως, η ψυχοσυναισθηματική διάσταση της στοματικής κοιλότητας μας αποδεικνύει κάτι πολύ σημαντικό: Κάθε ανισορροπία που επηρεάζει την ψυχική και τη σωματική μας υγεία, αποτυπώνεται ως ένα ηχηρό μήνυμα στα δόντια και τα ούλα μας.  

Έτσι, το στόμα μας, γίνεται ένας πεντακάθαρος καθρέπτης του εσωτερικού μας κόσμου και κάθε ερμηνείας που έχουμε δώσει για το πώς είναι τα πράγματα και οι σχέσεις στη ζωή. Από εκεί κι έπειτα, αυτό που έχουμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τη ροή των γεγονότων είναι να αποκρυπτογραφήσουμε το μήνυμα, να αντιληφθούμε τη διάσταση και το πώς έχουμε κατανοήσει τα γεγονότα και τα τραύματα του παρελθόντος και να αλλάξουμε το αφήγημα που έχουμε για αυτά. 

Αλλάζοντας το αφήγημα, αλλάζουμε και την ερμηνεία μας. Έτσι, μπορούμε να αναδημιουργήσουμε την πορεία της ζωής μας. Μέσα από αυτό, αναδημιουργούμε και τη ιστορία των δοντιών μας.  

Ολοκληρώνοντας αυτό το βιβλίο θα έχετε κατανοήσει το πώς συνδέεται η κατάσταση των δοντιών και των ούλων σας με πιθανά τραύματα που είναι αποτυπωμένα στο σώμα από τα πρώτα χρόνια της ζωής σας. Έτσι, θα μπορέσετε να αντιληφθείτε ολιστικά τα αίτια που οδηγούν στα πιθανά συμπτώματα που αντιμετωπίζετε.  

Μέσα από την ολιστική θεραπεία του εκάστοτε συμπτώματος, θα μπορέσετε να απελευθερωθείτε  από τις παθήσεις που αντιμετωπίζετε στη στοματική σας κοιλότητα, καθώς και να κατανοήσετέ τους λόγους που σας οδήγησαν εκεί. 

Το αποστημα στα ουλα και στα δοντια είναι μία επώδυνη κατάσταση  και έχει συνήθως τα παρακάτω χαρακτηριστικά : 

• Οίδημα (πρήξιμο) στην περιοχή 
• Έντονος πόνος κατά τη μάσηση  
• Εκροή πύου  
• Άσχημη γεύση κατά τη μάσηση  
• Ερυθρότητα και έντονο πρήξιμο των ούλων στην περιοχή του προβληματικού δοντιού 

Το πύον είναι ένα  υγρό, που προκύπτει από φλεγμονή. Αποτελείται από λευκά αιμοσφαίρια  σε αποσύνθεση ,  από νεκρά βακτήρια, και προϊόντα αποσύνθεσης ιστών  που παράγονται κατά την   διαδικασία άμυνας του οργανισμού ενάντια σε μια λοίμωξη. 

Το πύον  μπορεί να συλλεγεται  μέσα σε μια κοιλότητα, δημιουργώντας ένα απόστημα. 

Το απόστημα είναι το αποτέλεσμα ενός πολέμου, μιας πάλης του οργανισμού να διαχειριστεί τις εσωτερικές του συγκρούσεις, ενός πολέμου με πολλά θύματα και καταστροφές που αφορούν τα κύτταρα και το περιβάλλον τους,  τους ιστούς και τα όργανα του σώματος. 

Δηλώνει αδυναμία  για επίλυση των θεμάτων μας,  έμμονες ιδέες, αδυναμία  συγχώρεσης,  πικρία, και μνησικακία. Εντονα συναισθήματα που συσσωρεύονται μέσα μας χωρίς να εκφράζονται, και μας αρρωσταίνουν. 

Πως συνδέεται όμως η κατάθλιψη με το απόστημα;

Το καταθλιπτικό άτομο αισθάνεται θλίψη, απόγνωση, και άγχος και εμφανίζει σημαντικές αλλαγές στην φυσιολογική λειτουργία του σώματος. Παρατηρείται μειωμένος μεταβολικός ρυθμός, γαστρεντερική δυσλειτουργία, ξηροστομία και μεταβολές σε όλες τις σωματικές λειτουργίες που βρίσκονται υπό νευροορμονικό έλεγχο, με αποτέλεσμα το σώμα να μην μπορεί να επιτελέσει αρμονικά τις ζωτικές του λειτουργίες. 

Το άτομο με κατάθλιψη πιστεύει  υποσυνείδητα ότι επίκειται κάποια απειλή προς την υγεία του. 

Έτσι αποσύρεται για να προστατευτεί από τα εσωτερικά έντονα συναισθήματα του (συνήθως φόβου, θυμού)  που δεν εκφράζει, αλλά καταστέλλει και μαζί με αυτή τη δράση  καταστέλλει  και τις λειτουργίες  του σε φυσικό και ψυχόσυναισθηματικό επίπεδο. Αυτό  εκφράζεται πολλές φορές  σε σωματικό επίπεδο σε  χρόνια φλεγμονή μπλοκάρισμα ενέργειας, απόστημα στα δόντια και στα ούλα. 

Σωματικά συμπτώματα κατάθλιψης

Ο καταθλιπτικός ασθενής συνήθως κατάγεται από μια οικογένεια με ιστορικό κατάθλιψης, υψηλών προσδοκιών και χαμηλής αυτοεκτίμησης που έχει μεταφερθεί από γενεά σε γενεά. Ο θάνατος ή ο αποχωρισμός από ένα γονέα όταν ο ασθενής βρίσκεται σε μικρή ηλικία είναι επίσης κοινό χαρακτηριστικό των ιστορικών.  

Η κατάθλιψη από την οπτική της Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής

Η παραδοσιακή Κινεζική ιατρική πιστεύει ότι όλες οι διαταραχές προκαλούνται από διακοπή της κίνησης και της  ροής της ενέργειας στο σώμα. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η κατάθλιψη οφείλεται στο μπλοκάρισμα της ροής της ενέργειας, του τσι, στο ήπαρ που ειναι το οργανο διαχειρησης των συναισθηματων μας.  

Το ήπαρ είναι το όργανο που επηρεάζεται περισσότερο από το στρες ή τα συναισθήματα. Ο θυμός είναι ένα συναίσθημα που συνδέεται με το ήπαρ. Αν: 

• Είστε ευερέθιστοι,  
• Θυμώνετε εύκολα, 
• Έχετε εκρήξεις θυμού,  
• Δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε, 

Τότε είναι πολύ πιθανό να έχετε κάποιο λειτουργικό πρόβλημα στο ήπαρ.  

Ο θυμός επηρεάζει το ήπαρ με αποτέλεσμα τη στασιμότητα της ενεργειας . Η κύρια λειτουργία αυτου του οργανου  είναι η ρύθμιση της ροής της ενέργειας και του αίματος στο σώμα,.Το ήπαρ συνδέεται με το θυμό, την κατάθλιψη, τη δυσαρέσκεια, την απογοήτευση, την ευερεθιστότητα, την πικρία και την οργή. 

Οι ανισορροπίες στη λειτουργία του ήπατος συνδέονται με τους πόνους της περιόδου, τον πονοκέφαλο, την ευερεθιστότητα, τη ζαλάδα, την ξηροφθαλμία,την ξηροστομία και την αυξηση των φλεγμονων στο στόμα και στα ούλα και την τενοντίτιδα.  

Η στοματική μας υγεία επηρεάζεται σημαντικά από  τις στρεσογόνες καταστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε και να κατανοήσουμε την αιτία που μας τις προκαλεί.  

Συμπερασματικά

Μπορούμε απλά να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε το τελικό σύμπτωμα και να εμπλακούμε σε έναν αέναο κύκλο θεραπειών που προσφέρουν μία πρόσκαιρη ανακούφιση σε ένα σύμπτωμα που  επαναλαμβάνεται.   

Από την άλλη, μπορούμε να πάμε στη ρίζα του θέματος μας και να ανακαλύψουμε όσα θέλει να μας πει το σώμα μας αποκωδικοποιώντας  τη γλώσσα επικοινωνίας του δηλ τα συμπτώματά του. Όταν ακούσουμε με κατανόηση και αγάπη, είμαστε σε θέση να αγκαλιάσουμε την πληγή. Στη συνέχεια, η πληγή επουλώνεται και το  σωμα και το στόμα δεν έχει λόγο να πονάει πια. Έτσι, θεραπεύουμε  και το σύμπτωμα αλλά προσεγγίζουμε και τη ρίζα του προβλήματος που μας οδήγησε εκεί.  

Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Crystal Tooth βοηθάει στη επίγνωση του και κατανόηση του θέματος που αντιμετωπίζει κάποιος συνολικά στο σώμα και την ψυχή του, ανακουφίζει και οδηγεί με ασφάλεια στη θεραπεία. 

Μπορείτε να γνωρίσετε την προσέγγιση Crystal Tooth και να ανακαλύψετε το θεραπευτικό ταξίδι των δοντιών και των ούλων σας μέσα από μία προσωπική συνεδρία, ή διαβάζοντας τα βιβλία μου. 

Θα χαρώ να σας εξυπηρετήσω, 

Μαρία Κολυβάκη 

σ. Ολιστική Οδοντίατρος 

 

Σε αυτό το άρθρο θέλω να αναφερθώ στις σκέψεις και στο γιατί αποφάσισα να γράψω το πρώτο μου βιβλίο με τίτλο “Τι λένε τα δόντια μας για εμάς. Η Ολιστική διάσταση της οδοντιατρικής.” 

Ο βασικός σκοπός του βιβλίου είναι οι αναγνώστες του να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τον ολιστικό τρόπο σκέψης στην οδοντιατρική θεραπεία. Ο ολιστικός τρόπος σκέψης είναι για μένα πολύ σημαντικός γιατί διευρύνει την οπτική σε ό,τι κι αν κοιτάξεις.

Το προσωπικό μου ταξίδι με οδήγησε στον ολιστικό τρόπο σκέψης μέσα από την κινεζική ιατρική και τον βελονισμό, την πρώτη μου εκπαίδευση ολιστικής ιατρικής. Στη συνέχεια ακολούθησε η εκπαίδευσή μου στη βιορύθμηση των συστημάτων του σώματος- ( systemic regulation medicine)  που μου άνοιξε τους ορίζοντες στη συστημική σκέψη,  Παράλληλα, όλα αυτά προχωρούσαν μαζί  με το προσωπικό μου θεραπευτικό ταξίδι.  

Μέσα από τα δικά μου προβλήματα και τους τρόπους που ανακάλυπτα στην πορεία για τη θεραπεία μου, άρχισα να ερμηνεύω με διαφορετικό τρόπο την αντίληψη του εαυτού μου και το πώς αυτή επηρεάζει την κατάσταση της υγείας μου. Οι βασικότεροι παράγοντες που με βοήθησαν σε αυτό είναι ο βελονισμός, η ομοιοπαθητική, οστεοπαθητική εναλλακτικές συμπληρωματικές μορφές θεραπείας και η ψυχοθεραπεία. 

Η κλινική μου εμπειρία των 35 χρόνων στην οδοντιατρική μαζί με τη σχέση που είχα πάντα με τους πελάτες μου, άρχισαν να ενσωματώνουν τις εκπαιδεύσεις που έκανα. Με την πάροδο του χρόνου οδηγήθηκα στις προσωπικές μου συνειδητοποιήσεις στον χώρο της οδοντιατρικής.  

Παρατηρούσα ότι όποτε αναφερόμουνα στους ασθενείς μου στο δόντι που εξετάζαμε και τους ρωτούσα αν θυμούνται κάποια εικόνα του παιδική τους ηλικία, ή αν μπορούν να το συνδέσουν με ένα άτομο ή η ένα γεγονός ή μία σχέση, υπήρχε άμεση ανταπόκριση. Τα περισσότερα άτομα είχαν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις όπως κλάματα ή μορφασμούς, κινήσεις στα χέρια, πόδια και αλλαγές στην αναπνοή. 

 Έτσι, σταδιακά, άρχισα να κατανοώ και να συνδέω τις παθήσεις των δοντιών με την ψυχοσυναισθηματική τους διάσταση σε μία βαθύτερη ερμηνεία.  

Η συνειδητή παρατήρηση με οδήγησε να γράψω το πρώτο μου βιβλίο. Ο σκοπός είναι να μπορέσει ο αναγνώστης να μελετήσει κάθε σύμπτωμα που έχει στα δόντια και τα ούλα του μέσα από την ολιστική του οπτική. Με αυτόν τον τρόπο είναι σε θέση να ακούσει τι λέει το σύμπτωμα για τη συνολική του υγεία και για ποιο λόγο έχει εμφανιστεί στη ζωή του. 

Όταν ακούμε το σύμπτωμα, μπορούμε να θεραπευτούμε ολιστικά, που σημαίνει σε σώμα, νου και ψυχή. Στη συνέχεια, όπως μας διδάσκει η ολιστική προσέγγιση, εφόσον παίρνουμε το μήνυμα της κάθε ασθένειας και κάνουμε τις αντίστοιχες διορθωτικές αλλαγές σε μοτίβα συμπεριφορών και ερμηνείας των γεγονότων της ζωής μας, η θεραπεία είναι ριζική. Έτσι, η πάθηση δεν έχει λόγο να εμφανιστεί και πάλι, κάτι που μας οδηγεί σε μία ισορροπημένη και υγιή ζωή.  

Στις σελίδες του βιβλίου θα βρείτε μία πλήρη αναφορά στις παθολογικές οδοντιατρικές καταστάσεις και τη σύνδεσή τους με τη γενική υγεία του ανθρώπου. Θα ανακαλύψετε την επιρροή που έχουν τα συναισθήματα που νιώθουμε και πώς αυτά μπορούν να μας οδηγήσουν στις πληγές του στόματος. 

Στη συνέχεια, θα γνωρίσετε την προληπτική οδοντιατρική, που μπορεί να γίνει μέσα από τον βελονισμό, τη βοτανοθεραπεία, την ομοιοπαθητική, αλλά και τις καθημερινές διατροφικές μας συνήθειες. 

Με αυτόν τον τρόπο, ολοκληρώνοντας αυτό το βιβλίο, θα είστε σε θέση να αποκωδικοποιείτε κι εσείς τη γλώσσα των δοντιών, έχοντας στα χέρια σας ένα πλήρες εγχειρίδιο για κάθε σύμπτωμα που εμφανίζεται στη στοματική σας κοιλότητα.

Μπορείτε να βρείτε αναλυτικά τις πληροφορίες του βιβλίου και να το αποκτήσετε άμεσα, μέσα από αυτόν τον σύνδεσμο.